महिलांना मिळणार आर्थिक बळ
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी देशातील महिलांना आर्थिकदृष्ट्या सक्षम करण्यासाठी ‘लखपती दीदी’ (Lakhpati Didi) योजनेची घोषणा केली आहे. या योजनेचा मुख्य उद्देश ग्रामीण भागातील महिलांचे वार्षिक उत्पन्न किमान १ लाख रुपये करणे हा आहे. आता या योजनेची माहिती आणि नोंदणीची प्रक्रिया सीएससी (Common Service Center) केंद्रांच्या माध्यमातून राबवली जात आहे. जर तुम्ही महिला बचत गटाचे सदस्य असाल, तर ही बातमी तुमच्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची आहे.
लखपती दीदी योजना म्हणजे काय?
ही योजना विशेषतः महिला बचत गटातील (Self Help Groups) महिलांसाठी आहे. यामध्ये महिलांना विविध प्रकारचे कौशल्य प्रशिक्षण (Skill Training) दिले जाते, जेणेकरून त्या स्वतःचा छोटा व्यवसाय सुरू करू शकतील. यामध्ये ड्रोन चालवणे (Drone Didi), शेतीविषयक कामे, शिवणकाम, किंवा इतर लघुउद्योगांचा समावेश आहे.
योजनेचे मुख्य फायदे:
- कौशल्य विकास: महिलांना त्यांच्या आवडीनुसार तांत्रिक किंवा व्यावसायिक प्रशिक्षण दिले जाते.
- आर्थिक सहाय्य: व्यवसाय सुरू करण्यासाठी सरकारकडून कमी व्याजात कर्ज किंवा अनुदान उपलब्ध करून दिले जाते.
- विमा संरक्षण: योजनेअंतर्गत पात्र महिलांना विमा सुरक्षाही मिळते.
- बाजारपेठ उपलब्धता: बचत गटांनी तयार केलेल्या मालाला मोठी बाजारपेठ मिळवून देण्यासाठी सरकार मदत करते.
सीएससी (CSC) केंद्राची भूमिका
सीएससी व्हीएलई (VLE) आता गावागावात जाऊन महिला बचत गटांची माहिती गोळा करत आहेत. ज्या महिलांना या योजनेचा लाभ घ्यायचा आहे, त्यांची ‘Lakhpati Didi App’ किंवा पोर्टलवर नोंदणी करण्याचे काम सीएससी केंद्रांवर केले जात आहे.
नोंदणीसाठी लागणारी कागदपत्रे:
- आधार कार्ड
- बचत गटाचे (SHG) प्रमाणपत्र किंवा माहिती
- बँक पासबुक
- मोबाईल नंबर
- रहिवासी दाखला
ड्रोन दीदी (Drone Didi) – एक नवीन संधी
लखपती दीदी योजनेचाच एक भाग म्हणजे ‘नमो ड्रोन दीदी’. यामध्ये निवडक महिलांना शेतीमध्ये कीटकनाशके फवारण्यासाठी ड्रोन उडवण्याचे प्रशिक्षण दिले जाते. यासाठी लागणारे ड्रोन आणि त्याचे साहित्य सरकार पुरवते. यामुळे ग्रामीण महिलांना तंत्रज्ञानाची जोड मिळून त्यांचे उत्पन्न वाढण्यास मोठी मदत होत आहे.
निष्कर्ष
महिला सक्षमीकरणाच्या दिशेने हे एक मोठे पाऊल आहे. जर तुम्हाला किंवा तुमच्या घरातील महिलांना या योजनेचा लाभ घ्यायचा असेल, तर आजच जवळच्या सीएससी केंद्रावर जाऊन आपली पात्रता तपासा आणि नोंदणी करा.